دیابت نوع یک و بارداری

خانم های دیابتی نوع یک نیازمند برنامه ریزی و آمادگی برای داشتن یک بارداری بدون مشکل و داشتن نوزادی سالم هستند. برای دستیابی به این هدف باید سه ماه قبل از بارداری شرایط سلامت عمومی و وضعیت کنترل دیابت خانم های دیابتی نوع یک بررسی شود.

پیشگیری از بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک

اگر در حال حاضر از نظر جنسی فعال هستید، زمان خوبی است که درباره بارداری و روش های پیشگیری از بارداری با پزشک خود مشورت نمایید. استفاده از روش های پیشگیری از بارداری تا زمان تصمیم برای باردار شدن اهمیت دارد. روش های پیشگیری از بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک در دسترس می باشد. رابطه ی جنسی بدون استفاده از روش های پیشگیری از بارداری خطر بارداری بدون برنامه ریزی را افزایش می دهد.

روش های پیشگیری از بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک

همه ی روش های پیشگیری از بارداری دارای مزایا و معایبی هستند. موثرترین روش های پیشگیری از بارداری روش های قابل برگشت هستند. این روش ها شامل کاشت هورمونی و دستگاه های داخل رحمی می باشند. در صورتی که تمایلی برای بارداری ندارید، درباره بستن لوله های رحمی ( توبکتومی) و وازکتومی ( در آقایان )با همسر خود مشورت کنید.

۱-روش پیشگیری از بارداری داخل رحمی

در این روش یک دستگاه کوچک به نام آی – یو – دی ( IUD ) در داخل رحم گذاشته می شود. دستگاه های IUD دو نوع مختلف دارند:

  • آی یو دی مسی
  • آی یو دی هورمونی

درباره انتخاب نوع دستگاه IUD با پزشک خود مشورت کنید.

هر دو نوع IUD مسی و هورمونی دارای فواید زیر هستند:

  • تاثیر زیاد در پیشگیری از بارداری
  • پیشگیری بلند مدت ( حداقل ۵ سال)
  • برخلاف بقیه روش های پیشگیری از بارداری نیازی به یادآوری مصرف ندارند.
  • ارزان تر از سایر روش های پیشگیری هستند.
  • قابلیت برگشت ( می توان بلافاصله بعد از قطع این روش اقدام به بارداری نمود.)

آی یو دی هورمونی فواید دیگری از جمله کاهش خونریزی رحمی را نیز دارد. بعلاوه، در خانمی که به عوارض چشمی و کلیوی دیابت مبتلا شده است، معمولا دستگاه های داخل رحمی انتخاب بهتری نسبت به قرص های خوراکی هستند.

آی یو دی های مسی حاوی هورمون نیستند. این نوع از آی یو دی ها برای کسانی که قادر به تحمل داروهای هورمونی نیستند و یا آی یودی های هورمونی با داروهای خوراکی آنها تداخل ایجاد می کند مناسب است. دستگاه های آی یو دی به ندرت بر سطح قندخون تاثیر می گذارند.

دستگاه آی یو دی باید توسط پزشک متخصص زنان و یا ماما جایگذاری شود. تهیه و گذاشتن این دستگاه هزینه دارد، اما به این دلیل که از این دستگاه برای چندین سال می توان استفاده کرد بنابراین جزء روش های ارزان محسوب می شود.

در خانم هایی که  سیکل ماهانه نامنظم و یا خونریزی زیاد دارند، استفاده از آی یو دی مسی توصیه نمی شود زیرا خونریزی رحمی را افزایش می دهد. در ابتدای جایگذاری این دستگاه ممکن است خونریزی ماهانه زیاد باشد اما پس از مدتی این مشکل برطرف می شود. احتمال عفونت لگن در زمان جایگذاری دستگاه وجود دارد ولیکن شیوع آن بسیار کم است. گاهی اوقات ممکن است بدن آی یو دی را قبول نکند و اصطلاحا آن را پس بزند.

۲-روش های پیشگیری از بارداری کاشتنی

روش کاشتنی پیشگیری از بارداری ( کاشت اتونوژسترول) محتوی هورمون پروژسترون می باشد و با کمک بی حسی موضعی در زیر پوست قرار داده می شود. این وسیله تا سه سال زیر پوست باقی می ماند مگر اینکه عوارض جانبی اتفاق بیافتد. کاشت کپسول روشی قابل اعتماد و موثر برای پیشگیری می باشد.

این روش پیشگیری فواید زیر را به همراه دارد:

  • تاثیر زیاد در پیشگیری از بارداری
  • ارزان تر از سایر روش های پیشگیری
  • طولانی مدت ( تا سه سال)
  • کاهش خونریزی ماهانه و درد
  • برگشت پذیری سریع بارداری بعد از خروج وسیله از بدن
  • عدم تاثیر بر باروری
  • عدم نیاز به یادآوری زمان مصرف

در بسیاری از خانم های دیابتی این روش تاثیری بر سطوح قندخون آنها ندارد.

این وسیله پیشگیری از بارداری توسط متخصص زنان یا ماما کارگذاشته می شود. روش ارزانی است. در این روش الگوی خونریزی ماهانه تغییر می کند و ممکن است این تغییرات قابل پیش بینی نباشد.

۳-قرص های خوراکی پیشگیری از بارداری

دو نوع روش پیشگیری از بارداری وجود دارد:

  • قرص های استروژنی و پروژسترونی
  • قرص های پروژسترونی ( قرص شیردهی)

قرص های پیشگیری از بارداری یک انتخاب خوب برای افرادی با خونریزی های نامنظم ماهانه می باشد. این روش پیشگیری خونریزی و درد ماهانه را کاهش می دهد.قرص های پیشگیری از بارداری محتوی دو هورمون استروژن و پروژسترون می باشند. این قرص ها اگر به صورت منظم مصرف شوند شانس بارداری ناخواسته را به میزان زیادی کاهش می دهند.

قرص های شیردهی هم برای خانم هایی که در دوران شیردهی هستند و یا قادر به تحمل هورمون استروژن نیستند مناسب است.

فواید

  • کاهش خونریزی و درد سیکل ماهانه
  • بهبود آکنه پوستی

قرص های خوراکی پیشگیری از بارداری باید روزانه مصرف شوند در غیر این صورت اثرپذیری آنها کاهش می یابد.

این قرص ها ممکن است اثرات ناخواسته نیز داشته باشند. برخی از خانمها سردرد، حالت تهوع و افزایش فشارخون را تجربه می کنند. قرص های خوراکی پیشگیری از بارداری برای خانم های دیابتی با عوارض چشمی، کلیوی یا عوارض عروقی توصیه نمی شود.

در حالی که برخی از خانمها اثرات قرص های پیشگیری از بارداری را در افزایش قندخون گزارش می کنند، پژوهش ها نشان می دهد استفاده از این قرصها با مقدار کم احتمال افزایش قندخون را کاهش می دهد. در صورتی که روش قرص های خوراکی پیشگیری از بارداری را انتخاب می شود بهتر است در اولین ماه استفاده از این روش قندخون به تعداد دفعات بیشتری کنترل شود. برای کسب اطلاعات بیشتر با پزشک خود در این باره مشورت کنید.

قرص های شیردهی باید روزانه و در ساعت مشخصی مصرف شوند. در غیر این صورت اثرات آن کاهش می یابد.

اگر فرد با استفاده از قرص های خوراکی دچار استفراغ می شود باید از روش پیشگیری دیگری ( کاندوم)  تا سیکل ماهانه بعدی استفاده کند.

۴-روش های تزریقی پیشگیری از بارداری

این روش پیشگیری از بارداری حاوی مقدار زیادی هورمون پروژسترون می باشد و هر سه ماه این تزریق انجام می شود. در طی یک دوره یک ساله احتمال بارداری با این روش بسیار کم است. این روش ممکن است بر روی قندخون و نیاز به انسولین بدن تاثیر بگذارد. این روش می تواند سطح کلسترول خون را افزایش دهد.

فواید

  • تاثیر بالا در پیشگیری از بارداری
  • کاهش درد سیکل ماهانه
  • حتی در صورت اسهال و استفراغ اثر دارو از بین نمی رود و با سایر داروها هم تداخلی ندارد.

بعد از قطع تزریق ، توانایی بارداری به سرعت برگشت نمی کند و ممکن است ماهها زمان برای برگشت توانایی باردار شدن لازم باشد. ممکن است الگوی سیکل ماهانه تغییر کند و این تغییر قابل پیش بینی نباشد.

۵- کاندوم

کاندوم ها شکل رایج و سریع پیشگیری از بارداری می باشند. امروزه کاندوم های زنامه و مردانه در دسترس می باشند. کاندوم ها نسبت به سایر روش های پیشگیری از بارداری اثرپذیری کمتر دارند.

دیابت و خطرات بارداری در خانم های دیابتی نوع یک

خانم های دیابتی نوع یک می توانند فرزند سالمی داشته باشند، اما بارداری در این گروه با خطراتی نیز همراه می باشد. این خطرات شامل افزایش خطر سقط و مشکلاتی برای مادر و جنین است. شما با کمک تیم درمانی می توانید تا حد زیادی این خطرات را کاهش دهید.

 بهترین زمان برای بارداری وقتی است که دیابت شما تحت کنترل می باشد. به همه خانم های باردار توصیه می شود برای بارداری خود برنامه ریزی کنند و تحت نظر یک متخصص زنان و مامایی باشند. اگر بارداری ناخواسته دارید سریعا با یک پزشک متخصص در زمینه دیابت مشورت کنید.

خطرات جنینی

دیابت می تواند خطر نقایص تولد ( نقایص مادرزادی) را در نوزاد افزایش دهد. این ناهنجاری ها زمانی که دیابت قبل از بارداری  و در طی آن تحت کنترل نیست شایع تر است. معمولا آسیب به قلب، کلیه و لوله عصبی در مراحل اولیه بارداری زمانی که مادر از بارداری خود اطلاع ندارد اتفاق می افتد. خطر سقط نیز در مادران دیابتی مانند سایر مادران وجود دارد.

۸ هفته اول بارداری زمانی است که ارگان های جنین در حال شکل گیری است و بنابراین کنترل قندخون در محدوده ی هدف تا حد امکان در زمان لقاح و در اوایل بارداری اهمیت دارد.

کنترل قندخون در این زمانها مشکلات مربوط به جنین و سقط را کاهش می دهد. خطر سقط با وجود A1C بالا قبل از بارداری و در ماه های اول بارداری افزایش می یابد.

کاهش خطر

برای کاهش خطر سقط جنین و ناهنجاری های جنینی باید قندخون تا حد امکان در محدوده کنترل شده قرار داشته باشد. تیم درمان دیابت در بارداری به شما تاکید میکنند قندخون خود را به دفعات بیشتر و تا حد امکان آن را در محدوده هدف کنترل کنید. باید تا حدامکان از افت مکرر قندخون و نوسانات آن جلوگیری کنید. درباره اهداف فردی کنترل قندخون خود با پزشک مشورت کنید.

هدف از کنترل قندخون قبل از بارداری A1C کمتر از ۷% می باشد. اما باید در نظر داشت که تیم درمان دیابت می تواند اهداف متفاوت و  فردی را برای شما قبل از بارداری تعیین کند. مادران باردار دیابتی باید دستگاه تست قندخون را در خانه داشته باشند.

 با تلاش شما برای دستیابی به اهداف قندخون، تغییرات بارداری می تواند میزان تست A1C را نیز کاهش دهد. نتیجه تست A1C هدف در طی بارداری ۶% یا کمتر می باشد. در این باره با پزشک خود مشورت کنید.

بارداری ناخواسته در خانم های دیابتی نوع یک

بارداری در همه خانم ها تقریبا با آمادگی است، ولیکن گاهی اوقات بارداری ها می توانند بدون برنامه اتفاق بیافتند.

اگر فکر می کنید باردار هستید چه کاری انجام دهید ؟

اگر بارداری بدون برنامه ریزی اتفاق افتاده است، بدون هدر دادن زمان وقت قرار ملاقاتی با پزشک و تیم درمانی برای بحث در مورد انتخاب ها و نگرانی های خود بگذارید. در این زمان ممکن است شما دقیقا ندانید چه می خواهید بنابراین نیاز دارید تا اطلاعاتی را به دست آورید که پزشک در این زمینه می تواند کمک کننده باشد.

بارداری ناخواسته ممکن است برای مادر با شوک همراه باشد. اگر نگران و یا گیج هستید با یک فرد مورد اعتماد درباره احساسات خود مشورت کنید.

داشتن دیابت به این معنا نیست که بارداری نباید ادامه پیدا کند یا شما نوزاد سالمی نخواهید داشت. تماس سریع با تیم درمانی می تواند تا حد زیادی شانس بارداری سالم را افزایش دهد.

تیم کنترل دیابت می تواند به کنترل دیابت شما در طی بارداری کمک کند. درباره تغییر اهداف کنترل دیابت در طی بارداری مثلا اهداف قندخون ، مقدار و نوع انسولین و داروهای مصرفی با پزشک خود مشورت کنید.

برنامه ریزی برای بارداری در خانم های دیابتی نوع یک

قبل از بارداری

اگر تصمیم به بارداری دارید، قبل از بارداری می توانید از این راهنما استفاده کنید:

  • روش پیشگیری از بارداری ( از پزشک خود بخواهید به شما در انتخاب بهترین روش پیشگیری از بارداری راهنمایی لازم را ارائه دهد.)
  • ارجاعات ( از پزشک دیابت خود بخواهید قبل از بارداری شما را به یک متخصص زنان و مامایی برای مراقبت های قبل از بارداری ارجاع دهد.)
  • اهداف قندخون ( تست A1C هدف برای قبل از بارداری کمتر از ۷% می باشد. درباره اهداف فردی خود با پزشک مشورت کنید.)
  • اسیدفولیک ( شروع مصرف اسید فولیک تحت نظر پزشک حداقل یک ماه قبل از بارداری و ادامه مصرف آن در طی سه ماهه اول بارداری)
  • بررسی انسولین درمانی ( نوع انسولین درمانی خود را با پزشک بررسی کنید.)
  • عوارض دیابت و غربال گری( قبل از بارداری غربال گری کامل از نظر ابتلا به عوارض دیابت مورد نیاز است.هر عارضه ای نیازمند درمان قبل از بارداری است. عملکرد تیروئید و غربال گری بیماری سلیاک باید انجام شود. پزشک ممکن است تست های اضافی ماند بررسی سطح ویتامین D در خون را درخواست نماید.)
  • فشارخون ( قبل از بارداری فشارخون باید کنترل شده باشد.)
  • مدیریت وزن ( وزن سالم قبل از بارداری با پیروی از برنامه غذایی سالم و فعالیت منظم بدنی باید به دست آید.)

وزن سالم قبل و در طی بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک

سعی کنید قبل از بارداری به وزن سالم دست پیدا کنید. با برنامه ریزی غذایی و انجام فعالیت ورزشی می توان به این هدف دست یافت.

افزایش وزن در طی بارداری بستگی به وزن پیش از بارداری شما دارد. بهتر است با یک متخصص تغذیه درباره اهداف کنترل وزن و نیازهای تغذیه در طی بارداری مشورت کنید. برخی از افزایش وزن ها مرتبط با بارداری سالم است و معمولا برای شما با وجود دیابت توصیه نمی شود. این نکته را به خاطر داشته باشید در طی بارداری نیاز به برنامه ریزی صحیح غذایی دارید و نیازی به خوردن برای دو نفر ندارید.

جدول زیر اهداف وزن پیشنهادشده برای بارداری با توجه به وزن قبل از بارداری را نشان می دهد.

جدول افزایش وزن توصیه شده برای بارداری

BMI  قبل از بارداری                         محدوده وزنی                                 افزایش وزن توصیه شده در بارداری

کمتر از ۱۸٫۵                                        کم وزن                                                        ۱۲٫۵ تا ۱۸ کیلوگرم

۱۸٫۵ ۲۴٫۵                                        وزن سالم                                                      ۱۱٫۵ تا ۱۶ کیلوگرم

۲۵-۲۹٫۹                                                اضافه وزن                                                      ۷-۱۱ کیلوگرم

بیشتر از ۳۰                                             چاق                                                              ۵ تا ۹ کیلوگرم

 

  • واکسناسیون ( در صورت لزوم واکسیناسیون باید یک ماه قبل از بارداری انجام شود.)
  • ترک مصرف الکل و دخانیات ( مصرف الکل و سیگار باید به طور کامل در طی بارداری قطع شود.)

تغذیه مناسب و فعالیت بدنی در طی بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک

برنامه ریزی غذایی سالم برای مادر و جنین به عنوان بخشی مهم در مدیریت دیابت و سلامت عمومی محسوب می شود. خانم های دیابتی بهتر است برای داشتن یک برنامه غذایی مناسب در طی بارداری با یک متخصص تغذیه مشورت کنند.

انتخاب های غذایی

انتخاب های غذایی در تامین موادمغذی برای مادر و جنین اهمیت دارد و می تواند به مدیریت قندخون نیز کمک نماید. متخصص تغذیه اهداف افزایش وزن در بارداری ، شمارش کربوئیدرات و انتخاب بهترین موادغذایی حاوی کربوئیدرات را برای کنترل قندخون به شما توصیه می کند. اگر انسولین تزریق می کنید، درباره چگونگی دریافت موادغذایی و تزریق انسولین با متخصص تغذیه مشورت کنید.

در کنار کربوئیدرات ها، دریافت مناسب پروتئین ها ، آهن ،ید ، کلسیم و فولات نیز اهمیت دارد.

مکمل های غذایی

فولات

فولات ( اسید فولیک) یک ویتامین بسیار مهم برای کاهش خطر نقایص جنینی شامل نقایص مغزی و لوله عصبی است. یک رژیم غذایی متنوع شامل سبزیجات برگ سبز، میوه ها، نان ها و کراکر ها ، دانه ها می تواند فولات مورد نیاز بدن را تامین کند. با این وجود، دریافت کافی اسیدفولیک در طی بارداری از طریق موادغذایی میسر نمی باشد. دریافت مکمل  اسیدفولیک نقایص تولد را برای همه خانمها و نه تنها خانم های دیابتی کاهش می دهد.

به طور ایده آل، شروع مصرف مکمل اسیدفولیک یک ماه قبل از بارداری است و تا سه ماه اول بارداری ادامه می یابد. در این باره با پزشک خود مشورت کنید.

سایر مکمل ها

علاوه براسید فولیک، پیشنهاد شده است همه خانم ها مکمل ید را زمانی که قصد بارداری دارند، در طی بارداری و دوره ی شیردهی (به جز در موارد بیماری فعال تیروئید و بیماری گریوز) دریافت کنند. درباره مصرف این مکمل با پزشک خود مشورت کنید. در مورد مصرف مکمل آهن نیز با پزشک خود مشورت کنید.( بیشتر خانمها در مراحل پایانی بارداری به مکمل آهن نیاز دارند.)

ایمنی غذایی

مادران دیابتی باردار باید از خوردن موادغذایی پرخطر ( مانند موادغذایی فست فود و آماده) که می تواند منجر به عفونت و صدمه به جنین شود اجتناب نمایند. انواع خاصی از ماهی ها حاوی جیوه هستند بنابراین باید از مصرف آنها در طی بارداری اجتناب شود.

مصرف الکل

الکل می تواند منجر به صدمه به جنین شود. بنابراین از مصرف آن در طی بارداری اجتناب کنید.

فعالیت در طی بارداری در خانم های دیابتی نوع یک

بارداری به این معنا نیست که شما دیگر نمی توانید فعالیت بدنی انجام دهید. در حقیقت، انجام فعالیت در بارداری برای خانم های دیابتی نه تنها ضرر ندارد بلکه فواید بسیاری نیز دارد. مگر مواردی که پزشک انجام فعالیت بدنی را منع کرده باشد.

فعالیت بدنی در طی بارداری

فعالیت منظم بدنی به حفظ وزن سالم مادر در طی بارداری کمک می کند. فعالیت بدنی همچنین علایم بارداری، مانند دردکمر ، تهوع ، سوزش سردل ، یبوست و اختلالات خواب را بهبود می بخشد.

فعالیت بدنی همچنین در برگشت به وزن سالم مادر  بعد از پایان بارداری کمک می کند.  بارداری زمان مناسبی برای شروع فعالیت های قدرتی نیست.

سطوح قندخون

مادر باید از تاثیر فعالیت بدنی بر قندخون آگاهی داشته باشد. به طور معمول فعالیت بدنی سطوح قندخون را کاهش می دهد، بنابراین در صورتی که انسولین تزریق می کنید باید میزان دریافت انسولین را با سطح فعالیت بدنی تنظیم کنید.

عوارض دیابت در خانم های دیابتی نوع یک

معمولا غربال گری عوارض دیابت قبل از بارداری انجام می شود. در صورت وجود هرگونه عارضه ابتدا باید بررسی های لازم انجام شود. سپس در صورت عدم وجود مشکل خانم دیابتی برای بارداری اقدام نماید. در طی بارداری نیز مادر باید تحت کنترل باشد.

غربال گری قبل از بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک

قبل از بارداری بررسی عملکرد کلیه ها، چشم ها و اعصاب اهمیت دارد. بررسی کلیه ها و چشم ها در طی دوران بارداری نیز اهمیت دارد.

کلیه ها

پزشک آزمایش ادرار را برای بررسی مقدار پروتئین/آلبومین در حال عبور از کلیه ها درخواست می کند. برای بررسی عملکرد کلیوی تست خون نیز درخواست می شود. درصورت وجود هرگونه مشکلی در کلیه ها، باید قبل از بارداری با یک متخصص کلیه ملاقات کنید. همچنین نیاز است تا در طی بارداری به دقت تحت کنترل باشید. حتی وجود مشکلات جزئی نیز می تواند منجر به افزایش فشارخون در بارداری شود.

خانم دیابتی باید قبل از بارداری معاینه چشم را انجام دهند.  چشم پزشک باید از دیابتی بودن وی اطلاع داشته باشد. در صورت وجود آسیب مویرگ های چشمی، باید قبل از اقدام به بارداری درمان های لازم انجام شود.

اعصاب

پزشک، آموزش دهنده دیابت یا پرستار می تواند پاها را از نظر درگیری اعصاب محیطی بررسی نماید.

برخی از افراد مبتلا به دیابت با مدت زمان طولانی ابتلا می توانند دچار درگیری اعصاب خودکار بدن شوند. این شرایط می تواند منجر به مشکلاتی در تخلیه معده ، اسهال یا یبوست شود . همچنین می تواند منجر به فشارخون متغیر گردد.

در صورت وجود هرکدام از این مشکلات قبل از بارداری با پزشک خود مشورت کنید.

عوارض دیابت در طی بارداری در خانم های دیابتی نوع یک

دیابت می تواند برخی از عوارض بلندمدت دیابت مانند آسیب کلیوی و رتینوپاتی ( مشکلات چشمی) را بدتر کند.

کلیه ها

عوارض بارداری تاثیرگذار بر کلیه ها می توانند شانس افزایش فشارخون را در نیمه دوم بارداری افزایش دهند ( معمولا بعد از هفته ۲۶)

در صورت وجود هرگونه مشکل کلیوی در طی بارداری باید رشد جنین در طی بارداری به دقت بررسی شود. اگر علامتی از مشکلات کلیوی وجود ندارد و یا مشکلات آن قبل از بارداری خفیف است احتمالا بارداری اثرات بلندمدتی بر عملکرد کلیوی ندارد. اما در صورتی که در حال حاضر دچار مشکلات کلیوی هستید، بارداری این مشکلات را بدتر می کند.

چشم ها

در صورت وجود مشکلات چشمی و با احتمال اینکه این مشکلات در طی بارداری بدتر می شوند باید درمان لازم در این زمینه انجام شود. مشکلات چشمی حاضر در بارداری بعد از تولد نوزاد بهبود می یابد. (معمولا زمانی که نوزاد سه یا چهار ماهه است.) معاینه منظم چشم پزشکی در طی بارداری و پس از آن باید انجام شود.

اعصاب

آسیب اعصاب خودکار می تواند منجر به کاهش فشارخون شود. تخلیه دیرهنگام معده به دلیل آسیب اعصاب منجر به استفراغ شود که می تواند در طی بارداری پایدار و استرس زا باشد. همچنین می تواند دریافت مناسب موادغذایی را دچار مشکل کند.

کنترل قندخون در طی بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک

کنترل قندخون خون مکرر در طی بارداری اهمیت دارد. مادر باردار بهتر است  قندخون قبل از وعده های غذایی، یک ساعت و دو ساعت بعد از وعده های غذایی کنترل کند. گاهی اوقات ممکن است از او خواسته شود قبل از خواب و در طی شب هم قندخون خود را کنترل نماید. ( احتمال افت قندخون)

کنترل منظم قندخون به مادر و پزشک کمک می کند تا درک بهتری از نحوه کنترل قندخون داشته باشند و بنابراین می توانند مقدار انسولین را با دقت بیشتری تنظیم کنند. کنترل بیشتر قندخون احتمال افت قندخون و نوسانات آن را نیز کاهش می دهد.

سیستم پایش مداوم قندخون نیز ممکن است در طی بارداری به مادر پیشنهاد شود. در این روش یک سنسور در زیر پوست گذاشته می شود که به کمک آن می توان تغییرات قندخون را به صورت لحظه ای تشخیص داد و اطلاعات بیشتری از الگوی قندخون به دست آورد. درباره این دستگاه با پزشک خود مشورت کنید.

اهداف قندخون

اهداف قندخون ناشتا و قبل از وعده های غذایی  ۷۲ تا ۱۰۸  میلی گرم بر دسی لیتر و دو ساعت بعد از وعده های غذایی ۹۹ تا ۱۳۵ میلی گرم بردسی لیتر توصیه می شود.

کتواسیدوزیس در خانم های دیابتی نوع یک

قندخون بالا می تواند خطر کتواسیدوزیس را افزایش دهد. اگر انسولین کافی برای سلول های بدن جهت استفاده از قندخون برای تامین انرژی وجود نداشته باشد، سطح قندخون افزایش خواهد یافت. در نتیجه به علت نبود انسولین، سلولها از چربی برای تامین انرژی خود استفاده می کنند. پیامد استفاده سلولها از چربی تولید مواد سمی به نام کتون است. این مواد مضر وارد خون و ادرار می شوند. سطوح بالای قندخون و کتونها می توانند منجر به کتواسیدوزیس شوند که یک شرایط بیمارستانی و خطرناک است.

کتواسیدوز می تواند در شرایط بیماری نیز اتفاق بیافتد. در این زمان تزریق انسولین را فراموش نکنید. برای وجود کتون در بدن می توانید:

  • خون را تست کنید .
  • ادرار را تست کنید.

در طی بارداری خطر کتواسیدوزیس افزایش می یابد . این شرایط برای مادر و خصوصا جنین خطرناک است. اگر قندخون بالاست و علایمی از کتواسیدوز وجود دارد باید سریعا به بیمارستان مراجعه کنید. ( کتون خون بیشتر از ۰٫۶ و کتون ادرار بیشتر از ۱+)

روزهای بیماری در بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک

بیماری های عفونی مانند آنفلوانزا می تواند منجر به افزایش قندخون شود. اگر با وجود دیابت بیمار هستید، باید قندخون خود را به تعداد دفعات بیشتری کنترل کنید.

شما ممکن است نیاز به افزایش مقدار انسولین تزریقی داشته باشید. همچنین ممکن است نیاز به تکرار تزریق برای جلوگیری از کتواسیدوزیس داشته باشید. مطمئن باشید که نوارهای تست کتون دارای تاریخ مصرف دارید.

برای برنامه کنترل دیابت در روزهای بیماری از تیم درمانی خود کمک بگیرید. اگر به طور مداوم دچار استفراغ میشوید یا قادر به خوردن یا نوشیدن نیستید سریعا با پزشک خود تماس بگیرید.

کنترل دیابت در روزهای بیماری

  • از برنامه مدیریت دیابت در روزهای بیماری پیروی کنید.
  • قندخون خود را به تعداد دفعات بیشتر کنترل کنید.
  • حتی در صورتی که استفراغ می کنید و یا اشتها ندارید انسولین خود را تزریق کنید. با پزشک خود درباره تنظیم مقدار تزریق انسولین مشورت کنید.
  • خون یا ادرار را از نظر وجود کتون بررسی کنید.
  • با پزشک خود تماس بگیرید اگر:

کتون ادرار بیشتر از ۱+ می باشد.

کتون خون بیشتر از ۰٫۶ میلی مول بر لیتر می باشد.

استفراغ می کنید یا قادر به خوردن و نوشیدن نیستید.

درباره بالا بودن قندخون نگران هستید.

  • با پزشک خود ملاقات کنید تا علت بیماری را پیدا کنید.
  • درباره درمان افت قندخون با تیم درمانی خود مشورت کنید.

بیماری صبحگاهی در خانم های دیابتی نوع یک

در طی هفته ۱۲ تا ۱۴ بارداری، خانم ها معمولا قبل از برخواستن از رختخواب احساس بیماری می کنند و در برخی افراد این شرایط در بعدازظهر اتفاق می افتد. برخی از خانمها تمام روز را احساس بیماری می کنند و ممکن است به طور مکرر استفراغ کنند. در برخی از خانمها این احساس در تمام بارداری وجود دارد.

روش هایی برای کنترل بیماری صبحگاهی

  • مقدار خوردن موادغذایی را کاهش دهید و تعداد دفعات خوردن را افزایش دهید.
  • از خوردن زیاد موادغذایی سنگین مانند برنج یا غذاهای چرب اجتناب کنید.
  • اگر هنگام صبح این مشکل را دارید، قبل از برخواستن از رختخواب میان وعده خشک مانند بیسکویت بخورید.
  • به آهستگی غذا و آب بخورید.
  • ممکن است متوجه شوید غذاهای سرد برای شما بهتر از غذاهای گرم است.
  • برخی از خانم ها متوجه می شوند خوردن زنجبیل برایشان مفیداست.
  • اجازه ندهید بدن کم آب شود.
  • تست کتون را انجام دهید.
  • همیشه انسولین را تزریق کنید.

افت قندخون در طی بارداری درخانم های دیابتی نوع یک

در طی سه ماهه اول بارداری سطوح قندخون دچار تغییر می شود. این زمانی است که اکثر خانم ها تازه متوجه بارداری خود می شوند. سطوح قندخون ممکن است متغیر باشد بنابراین ممکن است مقدارانسولین نیاز به تغییر داشته باشد.

در هفته های شش تا هشت، بدن به انسولین حساس میشود و این بدان معنا است که انسولین به طور موثرتری در بدن فعالیت می کند. این وضعیت تا هفته ۱۴ ادامه پیدا می کند. در این زمان به دلیل کاهش نیاز بدن به انسولین، مقدار تزریق کاهش می یابد ( معمولا در زمان خواب و طی شب) تا از افت قندخون جلوگیری شود.

علایم افت قندخون

برخی از خانمها متوجه می شوند علایم افت قندخون آنها در طی بارداری تغییر میکند. این بدان معنا است که ممکن است افت قندخون علامتی نداشته باشد و در نتیجه احتمال خطر افت قندخون شدید بالا می رود. کنترل مکرر قندخون و تنظیم مقدار تزریق انسولین می تواند بسیار کمک کننده باشد. همسر ، خانواده و دوستان مادر باردار باید با علایم افت قندخون آشنا باشند.

درمان افت قندخون شدید

افت قندخون شدید ( زمانی که شما به تنهایی قادر به درمان افت قندخون نیستید و نیازمند کمک اطرافیان هستید.) در طی بارداری شایع تر است. خانواده و همسر خانم دیابتی باید با نحوه تزریق آمپول گلوکاگون آشنایی داشته باشند. تزریق گلوکاگون داخل جلدی است و د ر زمان افت قندخو ن شدید بسیار موثر است. این آمپول به آزادسازی قند از کبد کمک میکند و مدت کوتاهی پس از تزریق به سرعت قندخون را بالا می برد.

تغییرات انسولین در طی بارداری در خانم های دیابتی نوع یک

با ترشح هورمون های جفتی و رشد کودک نیاز به انسولین به طور مداوم در طی بارداری تغییر می کند. شما نیاز به تنظیم مقدار انسولین پایه دارید. ممکن است نیاز باشد مقدار انسولین را هر هفته تنظیم کنید.

اگر شما از تنظیم مقدار انسولین اطلاع ندارید، از تیم درمان دیابت در بارداری خود در این زمینه کمک بگیرید. تنظیم مقدار انسولین در بارداری با چالش بیشتری نسبت به شرایط معمول همراه است. درباره نحوه این تغییرات با پزشک یا آموزش دهنده دیابت خود مشورت کنید.

تغییرات اوایل بارداری

برخی از خانم ها با چالش بسیار زیادی برای کنترل قندخون در محدوده هدف در مراحل اولیه بارداری به دلیل تغییرات هورمونی برخورد می کنند. در شش تا هشت هفته اول بارداری سطوح قندخون ممکن است متغیر باشد.

به دنبال تغییرات اوایل بارداری بر روی قندخون، ممکن است نیاز به انسولین تا پایان سه ماهه اول کاهش یابد. ممکن است نیاز به تنظیم مقدار انسولین تزریقی و کاهش آن برای پیشگیری از افت قندخون باشد. افت قندخونی که ممکن است حتی علامتی نداشته باشد. پیشگیری بهتر از درمان است. وعده ها و میان وعده های غذایی را فراموش نکنید و قندخون خود را به دفعات بیشتری کنترل کنید.

تغییرات اواسط و اواخر بارداری

از سه ماهه دوم بارداری، خصوصا بعد از هفته ۱۸ نیاز به انسولین مادر شروع به افزایش می کند. حدودا از هفته ۳۰ بارداری ممکن است به دو تا سه بار تزریق انسولین قبل از بارداری نیاز باشد. این بدان علت است که هورمون های جفتی اجازه نمی دهند انسولین به درستی عملکرد خود را انجام دهد.  در این مرحله ، احتمالا به انسولین وعده غذایی ( انسولین سریع الاثر) بیشتری نسبت به انسولین طولانی اثر نیاز است.

نیاز به انسولین تا هفته ۳۶ ادامه پیدا می کند. اگر متوجه شدید که نیاز به انسولین شما در اواخر بارداری به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرده است، این می تواند علامتی از وجود مشکلی در بارداری باشد. سریعا با پزشک خود تماس بگیرید.

تغییرات بعد از تولد

بعد از تواد نوزاد و خروج  جفت، نیازبه انسولین بدن کاهش می یابد. نیاز بدن مادر به انسولین چند روز بعد از تولد به کمترین میزان خود می رسد و سپس به تدریج افزایش می یابد.

سطوح قندخون هدف برای مادر باید بعد اززایمان بررسی شود. اهداف قندخون برای کاهش خطر افت قندخون بعد از زایمان بیشتر در نظر گرفته می شود.

در اولین هفته های بعد از تولد، معمولا نیاز به انسولین مادر کم است. در صورتی که مادر شیردهی دارد ممکن است نیاز به انسولین مجددا کم شود.

تست های پزشکی در طی بارداری برای خانم های دیابتی نوع یک

در طی بارداری مادر نیازمند انجام آزمایشاتی جهت ارزیابی سلامت خود و فرزندتان است. این آزمایشات شامل:

  • ارزیابی تست A1C برای کنترل قندخون در طی بارداری
  • آزمایش خون برای بررسی آنمی
  • تست های عملکرد کلیوی

سونوگرافی

سونوگرافی برای بررسی رشد جنین ، ناهنجاری ها ی رشد جنین و خطر اختلالات ژنتیکی انجام می شود. سونوگرافی در هفته های زیر توسط پزشک درخواست می شود:

۷-۸ هفته – تخمین زمان زایمان

۱۱-۱۳ هفته – بررسی نقایص لوله عصبی و تست خون برای ناهنجاری های ژنتیکی، شامل سندروم داون همچنین خطر شروع پره اکلامپسی زودهنگام قبل از ۳۴ هفته

۱۸-۲۰ هفته- بررسی ناهنجاری های فیزیکی

۲۸ هفته – بررسی رشد جنین

تست های ادراری

پزشک ممکن است از مادر بخواهد در هر ویزیت بارداری تست ادرار را انجام دهد.  در این تست آلبومین و پروتئین ادرار آزمایش می شود. با انجام تست ادرار عفونت احتمالی هم تشخیص داده می شود.

در طی بارداری ممکن است مقدار کمی پروتئین در ادرار مشاهده شود که خطری ندارد .اما مقدار بیشتر نشان دهنده این است که بارداری کلیه ها را تحت تاثیر قرار داده است و در انتهای بارداری ممکن است مادر در خطر ابتلا به پره اکلامپسی باشد.

زایمان و تولد برای خانم های دیابتی نوع یک

برنامه ریزی برای زایمان

تیم کنترل دیابت در بارداری تلاش می کنند تا مادر بارداری سالمی را پشت سربگذارد. یک خانم دیابتی می تواند یک زایمان کامل و تولد طبیعی را تجربه کند. پزشک ممکن است برای به حداقل رساندن مشکلات بارداری زایمان را در هفته ۳۸ تا ۳۹ به پایان برساند.

دلایل زایمان زودتر از موعد ممکن است شامل فشارخون بالا یا پره اکلامپسی، رشد زیاد یا کم جنین باشد. گاهی اوقات نیز علت زایمان زودتر از موعد سختی کنترل قندخون یا کاهش حرکات جنین است.

کنترل دیابت در طی زایمان

سطوح قندخون مادر در زمان زایمان بر سطوح قندخون نوزاد تاثیرگذار است. هرچه میزان قندخون بالاتر باشد، میزان ذخیره قندخون جنین هم بیشتر است. این قندخون بالا لوزالمعده جنین را برای ترشح انسولین بیشتر تحریک می کند.

در زمان تولد ذخیره قند نوزاد به  دلیل قطع ارتباط با مادر ناگهان متوقف می شود اما تولید انسولین توسط نوزاد همچنان برای چندین ساعت حتی یکی دو روز بعد از تولد ادامه پیدا می کند. این شرایط می تواند منجر به افت قندخون نوزاد شود.

زمانی که تحریک شروع زایمان یا زایمان سزارین برنامه ریزی می شود، تیم مراقبت درباره مدیریت دیابت در این زمان بحث می کند. این بررسی شامل تنظیم مقدار انسولین و یا تغییر روش تزریق انسولین می باشد. وقتی مادر در اتاق زایمان است، قندخون معمولا هر یک ساعت کنترل می شود. مقدار دریافت انسولین تنظیم می شود یا قندخون در محدوده ی هدف باقی بماند.

انفوزیون انسولین داخل وریدی یا گلوکز اغلب در سراسر زایمان انجام می شود . با اینکار انسولین و گلوکز به طور مداوم وارد جریان خون مادر می شود. تزریق انسولین سریع الاثر هر دو تا چهار ساعت در طی زایمان انجام می شود.

اگر مادر از پمپ انسولین استفاده می کند ، ممکن است قادر باشد استفاده از آن را در طی زایمان ادامه دهد اما لازم است تغییراتی در مقدار انسولین بازال داده شود و میزان بلوس دریافتی کاهش یابد.

بعد از تولد نوزاد، برای خانم های دیابتی نوع یک

مدیریت دیابت بعد از زایمان

بعد از تولد نوزاد لازم است برنامه مدیریت دیابت مجددا بررسی شود.  نیاز به تزریق انسولین در چند روز  بعد از زایمان کاهش می یابد و اهداف قندخون بالاتر خواهد بود.

در این زمان و با شروع مراقبت از نوزاد باید دقت کنید از افت قندخون اجتناب شود. با تیم درمانی خود در این باره مشورت نمایید.

نوزاد شما

بعد از تولد نوزاد توسط متخصص اطفال و ماما معاینه می شود. اگر سطوح قندخون در طی بارداری و تولد طبیعی است، نوزاد همراه مادر به بخش زنان انتقال می یابد.

در شرایط زیر ممگن است نوزداد چند روزی در بخش نوزادان بستری شد:

  • نوزاد درشت، نارس یا نوزاد کوچک
  • مشکلات تنفسی
  • سطوح پایین قندخون

تماس پوستی بین مادر و نوزاد بلافاصله پس از تولد توصیه می شود زیرا منجر به شکل گیری ارتباط عاطفی بهتر بین مادر و نوزاد می شود. همچنین موجب حفظ درجه حرارت نوزاد می شود.

نوزاد شما و سطوح قندخون

نوزاد برای ۲۴ ساعت اول پس از تولد از نظر افت قندخون بررسی می شود. نمونه خون با فواصل منظم تا زمانی که سطوح قندخون به حد طبیعی برسد کنترل می شود. این تست فقط برای کنترل قندخون است و برای تشخیص دیابت در نوزاد استفاده نمی شود.

اگر سطوح قندخون نوزاد پایین باشد ، نیاز به مکمل های غذایی یا گلوکز می باشد.

شیردهی برای مادران دیابتی نوع یک

شیردهی نوزاد فواید زیادی برای مادر و نوزاد دارد. بیشتر خانم های دیابتی قادرند نوزادان خود را شیر بدهند.

شیردهی و دیابت

خانم های دیابتی گاهی با تاخیر درترشح  اولین شیر ” آغوز ” مواجه می شوند. معمولا شیر مادر تا روز سوم پس از تولد خارج می شود اما به طور معمول یک تا دو روز بعد از تولد شیر خارج می شود.اگر نوزاد زود متولد شود یا اگر دچار افت قندخون بعد از زایمان باشد، ممکن است مادر برای شروع شیردهی  کمی با چالش مواجه شود. در این زمان  بهتر است با یک متخصص زنان مشورت شود.

حس خوب بودن برای خانم اهی دیابتی نوع یک

مادر شدن یکی از خاطره نگیزترین لحظات در زندگی هر خانمی است. برای خانم های دیابتی، بارداری همچنین شامل برنامه ریزی، آمادگی و کار سخت کوشی است. جای تعجب ندارد که مادران دیابتی گاهی اوقات احساس نگرانی، استرس ، اضطراب را در زمان بارداری و بعد از تولد نوزاد داشته باشند. این احساسات کاملا طبیعی هستند. در صورت  نیاز می توان برای برطرف شدن مشکلات بعد از بارداری با یک روان شناس مشورت کرد.

ترجمه و گردآورنده: مریم احمدی نژاد

شماره تماس: ۳۸۵۸۴۰۴۰- ۰۵۱ داخلی ۱۱۴

دیدگاه‌ها ۰

*
*